اصول چاپ و نشر

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

صفحه آرایی مجله اصول و راهکارها

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

این مقاله با موضوع ” صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها” اقتباس شده از منابع منتشر شده  در پایگاه کتاب های درسی است. سامان دادن و ايجاد روابط منطقي و منظم بين عناصر نوشتاري و تصويري و فضاهاي خالي در دو صفحه مقابل هم، با هدف دستيابي به زيبايي، سهولت در خواندن و ايجاد اشتياق در خواننده را، صفحه آرایی مجله گويند. منظور از عناصر نوشتاري: تيتر، سرتيتر ،روتيتر، زيرتيتر، ليد، ميان تيتر، حروف متن و مقصود از عناصر تصويري؛ تصاوير، طراحي ها و تصويرسازي ها است.

چگونگي اجرا صفحه آرایی مجله

برای اجرای صفحه آرایی مجله صفحه آرا بايد شكل ظاهري مجله را از مخاطبان مربوط به آن متمايز كند و اين تمايز كه شامل اونيفورم جلد و شكل كلي فهرست و صفحات داخلي مجله می شود، با موضوع مجله و شخصيت و ویژگی ها و سليقه هاي مخاطب هماهنگ و متناسب باشد. برای برنامه ریزی و آسانی در اجرای صفحه آرایی، موارد زیر باید در نظر گرفته شود. نرم افزارهاي مناسب صفحه آرايي، معمولا وكتور (Vector) هستند و ساختار صفحه آرايي مجله يعني گريد آن، نخست بايد در رايانه تعريف شود (برای دریافت قیمت صفحه آرایی با ما تماس بگیرید).

محاسبه سطح

در آغاز بايد محاسبه شود كه مطلب حروفچيني شده مقاله در گريد، بدون در نظر گرفتن تصاوير و طرح ها و تيتر و فضاي شروع مقاله و فضاهاي خالي ديگر، چه سطحي را اشغال مي كند. چند صفحه كامل مطلب در يك مقاله وجود دارد و بايد با در نظر گرفتن آن و تصاوير و طرح هاي احتمالي، تعداد كل صفحات مقاله را تخمين زد.

ادامه مقاله و مطالب هم بهتر است به صفحات بعد برده نشود كه خواننده هنگام خواندن مجله، تداوم آن را از دست ندهد. بهتر است كه در مجله فارسي زبان، هر مقاله از صفحه زوج يعني صفحه سمت راست شروع شود و پايان آن صفحه فرد باشد.

در چنين حالتي اگر به هر دليلي مقاله اي جا به جا يا حذف شود، صفحه آرايي هيچ مقاله اي نبايد عوض شود، زيرا به صورتي كشويي، مقاله اي درآمده و در جاي ديگري قرار گرفته و يا احيانا حذف شده است. ورود به مقاله بايد براي خواننده كاملا شخص باشد و براي يافتن آن دچار سرگرداني نشود و علاوه بر شرايط فيزيكي، خواننده از لحاظ حسي هم ورود به مقاله را دريابد؛ مانند ورودي يك ساختمان كه با يك يا چند پله يا برآمدگي و سقف بالای آن يا ستون هايي در اطرافش يا روش هاي ديگر براي شخصي كه از بيرون به آن نزديك میشود مشخص میگردد.

توجه به هدايت خواننده در صفحه آرایی مجله

در صفحه آرایی مجله براي هدايت خواننده به ورود مقاله، از فضاي خالي، محل قرارگيري عنوان اصلي، تصوير بزرگ قبل از ورود، و روش هايي مانند آن می توان استفاده كرد و همان گونه كه در معماري، ورودي يك ساختمان بزرگ ابهت و شكوه بيشتري دارد، در صفحه آرايي مجلات هم ورودي مقاله اي كه تعداد صفحات آن بسيار باشد، سطح بيشتري را به خود اختصاص می دهد. شكل هاي زیر ،نمونه هايي از ورود مقاله، يعني هدايت مخاطب به شروع مطلب است.

گاهي از يك ريز نقش يا علامتی مانند دايره و مربع در اندازه كوچك در شروع مطلب استفاده می شود كه چشم خواننده به نقطه ابتداي مقاله هدايت شود. اين روش به ويژه مناسب مواردي است كه عنوان اصلي مقاله در محلي از صفحه قرار دارد كه غير عادي است.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

تخمین تعداد صفحات مقالات

در صفحه آرایی مجله، سردبير يا مدير داخلي تعداد صفحات هر مقاله را تخمين مي زند و با محاسبه فضاي مورد نياز هر مقاله، تعداد صفحات و جاي هر يك را در مجله پيش بيني مي كند و ماكتي از مجله مي سازد كه موضوع هر صفحه در آن مشخص شده و از صفحه آرا مي خواهد كه مطابق آن عمل كند. بديهي است كه اين حالت، مطلوب صفحه آرا است، زيرا تكليف صفحات مجله روشن است و دقيقا مشخص است كه چه صفحه اي مجاور كدام صفحه قرار خواهد گرفت و صفحه آرايي به صورت دو صفحه دو صفحه مقابل هم، صورت مي پذيرد.

در مواردي كه سردبير تعداد صفحات مقاله و جاي آن ها در مجله را پيش بيني نكرده است، همان گونه كه اشاره شد، ترجيح دارد كه مقاله از صفحه زوج شروع شود و در حد امكان در صفحه فرد به پايان رسد كه مقالات را بتوان به سهولت جا به جا كرد و محل قرار گيري آن‌ها را در مجله مطابق نظر سردبير تغيير داد.

مطالب يا آگهي هاي يك صفحه اي كامل هم اين مشكل يعني جا به جا كردن مقالات را حل مي كنند و بين دو مقاله قرار مي گيرند كه اولي در صفحه زوج به انتها رسيده و دومي هم از صفحه زوج شروع شده است.

همان گونه كه در تعريف صفحه آرايي مجله اشاره شد، براي صفحه آرايي دو هدف می توان قائل بود : “راحتي خواندن” و “انگيزه دادن به خواننده براي خواندن”؛ كارهايي كه در جهت اين دو هدف يا يكي از آن ها نباشد در صفحه آرايي مردود هستند. اصول و مباني بصري، كمك مؤثري براي صفحه آرا هستند. اگر در صفحه سكون و آرامش مدنظر است؛ بهتر است از اشكال و فرم هاي افقي كه به تعادل نيز دلالت دارند استفاده شود.

استفاده از فرم هاي عمودي

هنگامي كه مي خواهيم صفحه، استحكام و ثبات را القا نمايد، راحت ترين راه، استفاده از فرم هاي عمودي ست. اشكال مورب تحرك و جنبش می دهند. در صفحه آرایی مجله ، بايد كوشش شود كه در سراسر مجله، منش هنري و ادبي آن حفظ گردد و آرايش تمامي صفحات، از كليتي استوار برخوردار باشد به گونه اي كه وحدت و يكپارچگي كل مجله را با موضوع آن محسوس سازد.

صفحه آرايي مجله اگر چه كاري ذوقي و احساسي ست، ولي قانون ها و دستورالعمل هاي مشخصي دارد كه در پس هر يك از اين دستورالعمل ها، استدلال هاي حسي، منطقي و تجربي نهفته است.

ذیلا، برخي از دستورالعمل هاي سودمند درباره صفحه آرایی مجله ذكر مي كنيم. علاوه بر اين، بسياري از نكته هايي كه براي صفحه آرايي کتاب هاي مصور ذكر شد، در مورد صفحه آرايي مجلات نيز صادق است. دو صفحه مقابل هم مجله كه صفحه آرا بايد مانند تابلو نقاشي همزمان در هر دو آن ها تصميماتي را به اجرا درآورد، از نظر بصري بايد با موضوع مقاله تناسب داشته و با روحيه كلي مجله نيز هماهنگ باشند.

مثلا، در يك مجله تخصصي فلسفه، روحيه صفحات بايد بسيارجدي و متين باشد و در نشريهاي فكاهي، بر عكس مثال قبل، صفحات بايد روحيه اي نشاط آور القا كنند و منطقي و خشك نباشند.

ترکیب‌بندی در صفحات مجله

يكي از عناصري كه براي حفظ تعادل صفحه و رسيدن به ترکیب‌بندی (Composition) بهتر می توان از آن در صفحه آرایی مجله استفاده كرد، خطوط نازك و ضخيم است. در بعضي مقالات می توان لا به لای ستون ها، خطوط عمودي نازك رسم نمود و به آن شخصيتي ويژه داد. در اين صورت از ابتدا تا انتهاي مقاله اين خطوط نازك بايد در اطراف ستون ها باشد. كاربرد اين خطوط، مشخص نبودن يك مقاله از مقاله مجاور آن و احيانا كمك به بهتر شدن شكل كلي صفحه است.

اگر مقاله اي كه اين خطوط را در آن به كار برده ايم، دنباله داشته باشد، در شماره بعد هم بايد اين عمل را تكرار كنيم تا براي خواننده تداعي شود كه دنباله همان مقاله است. در مقالات دنباله دار، صحيح نيست كه اسكلت بندي اصلي صفحه در هر شماره تغيير كند و عواملي مانند تقسيمات صفحه، طول سطرها، روحيه صفحه آرايي بايد در تمام شماره هايي كه مطلب ادامه دارد، ثابت بماند.

در شكل زیر ،استفاده از دو خط پهن را به صورتي موفقيت آميز در صفحه ملاحظه مي كنيد كه وزن عنوان مقاله و سطرهايي را كه بر فراز آن قرار دارند، اين دو خط تحمل مي كنند و وجود آن‌ها در صفحه کاملا ضروري است و با برداشتن آن‌ها تعادل و كمپوزيسيون نسبتا موفق صفحه، بر هم مي ريزد.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

در شكل هاي زیر هم نمونه هاي ديگري از كاربرد خطوط براي دستيابي به تعادل بيشتر در صفحه و سامان دادن عناصر بصري ديده می شود.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

صفحه آرایی متناسب با موضوع

در صفحه آرایی مجله ايده آل است كه، روحيه صفحه، مناسب با موضوع آن باشد. وقتي موضوع دو صفحه مقابل هم حادثه اي مانند يك قتل و يا تصادف سهمگين يك اتوبوس و سقوط آن در دره است، بايد شخصيت تصويري صفحه، حادثه اي بودن آن را برساند و كسي كه از عهده خواندن حروف و درك مفهوم از راه خواندن بر نيايد، با مشاهده صفحه حس كند كه حادثه مهمي اتفاق افتاده است.

شكل زیر دو صفحه مقابل هم از يك مجله را نشان می دهد كه قبل از خواندن حروف، حادثه اي بودن موضوع مقاله حس می شود.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

در اينجا وظيفه اصلي را تصوير بر عهده دارد و مقياس بزرگ و موضوع تصوير به دو صفحه، حالت حادثه اي داده است. به همين ترتيب، در صفحه آرايي مقاله ورزشي بهتر است آرايش دو صفحه طوري باشد كه نوعي تحرك و جنبش تداعي شود و تفاوت آشكار صفحه آرايي مقاله ورزشي با نوع قبلي، نشاط، شادي و سرزندگي لازم براي آن است كه بايد در قرار دادن عناصر تصويري در صفحه و سامان دادن آن ها به اين نكته توجه كرد.

در صفحه آرايي صفحات شعر و ادبيات هم بايد لطافت، ابهام و خيال لازم براي آن نوع شعر، حس شده و به مخاطب منتقل شود. فضاهاي خالي در دو صفحه مقابل هم، نقش مهمي دارند و در ابداع و ايجاد خلاقیت می توانند سهم مهمي داشته باشند. شكل زیر دو صفحه اول مقاله اي با موضوع معرفي منطقه اي در هند است. به فضاهاي سفيد در اين دو صفحه توجه كنيد.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

 

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

فضاي منفي

بايد بدانيد كه اصطلاح “فضاي منفي” كه به فضاهاي سفيد و خالي گفته می شود، نشان دهنده خالي بودن به مفهوم “غير ضروري بودن” آن‌ها نيست بلكه براي چشم نواز شدن و پرهيز از تراكم و خفه شدن صفحات، وجود اين فضاها بسيار ضروري مي نمايد. هر موضوعي متناسب با حجم خود نياز به فضاي سفيد دارد و فضاي سفيد، علاوه بر زيبايي، باعث راحتي خواندن و درك بهتر مطالب می شود.

علاوه بر شروع مقالات كه معمولا به نوعي از فضاهاي خالي استفاده می شود، در بقيه مقاله نيز، به ويژه در قسمت هاي بيروني و طرف حاشیه هاي برش مجله، اين فضاهاي خالي از عناصر بصري براي سامان دادن خالق صفحه به كار مي آيد و تضاد مطبوعي با قسمت هاي سرشار از فرم و عناصر بصري در صفحه دارند و علاوه بر زيبايي، باعث راحتي خواندن و درك بهتر مطالب می شود.

براي جلوه اين فضاهاي خالي، ضروري است كه فاصله ستون ها و نيز فاصله حروف از تصاوير و فاصله تصاوير از يكديگر و مواردي مانند آن‌ها هم در حد امكان كم باشد. چند ستون از متن مقاله مجله وقتي با ارتفاع يكسان مجاور يكديگر قرار مي گيرند، توازن و آرامش و استواري مطبوعي در صفحه ايجاد می شود. البته بر حسب نوع مقاله و مجله، اگر به هيجان و تنوع نياز باشد، با راه حل هاي مختلف، كه بستگي به سليقه صفحه آرا دارد، می توان به نتيجه مطلوب دست يافت.

اتصال بصري يك ستون از كنج به ستون مطلوب نيست

در هر حال، اتصال بصري يك ستون از كنج به ستون ديگر معمولا مطلوب نيست و ممكن است به انسجام صفحه صدمه بزند. رفتار حس بينايي انسان با شكل ها به گونه اي است كه گويي آن‌ها جرم دارند و در نتيجه وقتي نقطه مشترك دو سطح ستون حروف، فقط كنج آن ها باشد، چشم احساس آسودگي و آرامش كمتري از زماني دارد كه اين دو سطح ستون مجاور يكديگر باشند و در نقطه اشتراك به ضلع طولانی تبديل شده باشد (به شکل های زیر توجه کنید).

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

در صفحه آرايي مقالات مجله، بهتر است تصاوير و سرتيترهاي مهم در صفحات شروع و نيمه اول مقاله ارائه شوند و تصاوير و سرتيترهاي كم اهميت، در نيمه دوم و اواخر مقاله قرار گيرند. به همين ترتيب، از لحاظ مقياس نيز بهتر است كه تصاوير بسيار بزرگ در اواخر مقاله قرار داده نشوند و به بيان ديگر در اواخر يك مقاله چند صفحه اي، ارجح است كه اتفاق بصري مهمي ارائه نشود.

دو صفحه مقابل هم

در صفحه آرایی مجله، از جمله قواعدي كه به دو صفحه مقابل هم تعادل لازم را می دهد و به بهتر شدن تركيب (كمپوزيسيون) دو صفحه مقابل هم كمك مي كند، اين روش است كه از بالای صفحه يا كمي پايين تر از آن، از محلي در قسمت فوقاني صفحه، سطر اول تمام ستون ها در يك امتداد ميزان شوند ولي سطر انتهايي ستون ها در پايين، در يك امتداد نباشند.

در نتيجه، در اين روش، هر ستون ارتفاع خاص خودش را دارد كه با بقيه ستون ها متفاوت است. در واقع ستون ها حالتي شبيه آويزان شدن به خط افقي و مستقيم بالا صفحه را تداعي مي كنند(به شکل های زیر توجه کنید).

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

البته از اين شيوه بيشتر در صفحه آرايي كاتالوگ و بروشور استفاده می شود كه فضاهاي خالي آن نسبت به مجله فزوني دارد؛ اما در مجله نيز به ويژه در صفحاتي مانند شعر يا سخن سردبير میتوان از اين گونه چيدمان ستون ها استفاده كرد.

برخی از استثناها

بيشتر مطالبي كه به عنوان روش و قاعده بيان میشوند، ممكن است استثنا هم داشته باشند. مثلا گاهي يك صفحه آرا، دو صفحه مقابل هم را درست معكوس قاعده اي كه ذكر شد، صفحه آرايي مي كند و از عهده ايجاد كمپوزيسيون مناسب در دو صفحه مقابل هم نيز بر مي آيد.

مانند شكل زیر كه دو صفحه مقابل هم از يك مجله را نشان می دهد و در مجموع اين دو صفحه تركيب موفق و مناسبي دارند. توجه داريد كه طرح هاي استفاده شده در دو صفحه، حالتي آزادانه دارند و چندان سنگين نيستند و با خاكستري حاصل از ستون هاي حروف، تركيب جالبي را ايجاد کرده اند. طراح با اين روش، در واقع نوآوري كرده است و بدون رعايت روشي كه قاعده شده است، توانسته در صفحه آرايي اين دو صفحه موفق باشد و تناسب و انسجام و زيبايي بصري الزم را در دو صفحه به وجود آورد.

البته تا زماني كه در صفحه آرايي تسلط لازم را پيدا نكرده ايد و هنوز تجربيات طولانی در اين زمينه نداريد، توصيه می شود بيشتر با قواعدي كه كاربرد هميشگي دارد، كاركنيد و از نوآوري بدون پشتوانه منطقي و نوجويي هاي تقليدي و تأثير پذيرفته از منابعي كه با كار شما تناسب ندارد، پرهيز نماييد.

بديهي است كه پس از چندين سال صفحه آرايي و آشنا شدن با مباني هنرهاي تجسمي و اصول تركيب بندي، خود خواهيد دريافت كه چه مواقعي می توان يك قاعده معمول را به طور كامل و يا نسبي كنار گذاشت و به روش ديگري دست زد.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

هماهنگي و ضرب آهنگ

در صفحه آرایی مجله در دو صفحه مقابل هم مجله، تصاوير بايد با يكديگر هماهنگي و ضرب آهنگ (ريتم) مناسبي داشته باشند. منظور از ضرب آهنگ، كه در هنرهاي مختلف وجود دارد، تكرار با الگو و نظم مشخص و حسي است كه در طبيعت نمونه هاي فراواني دارد.

البته نياز به ضرب آهنگ مناسب، فقط به تصاوير اختصاص ندارد؛ بلكه ساير عناصر بصري مانند سطوح حاصل از استقرار حروف متن يعني ستون هاي مطالب، فضاهاي خالي، ريز نقش ها هم بايد با يكديگر و ساير عناصر بصري موجود در دو صفحه مقابل هم، ضرباهنگ موزوني داشته باشند.

البته شك نيست كه تصاوير، از ساير عناصر بصري اهميت بيشتري دارند و در نگاه نخست، اولين عامل بصري چشمگير هستند. ضرب آهنگ ، تناسب، تعادل و توازن، انسجام، تركيب بندي مناسب و چگونگي قرارگيري عناصر بصري در كادر، همه در صفحه آرایی مجله مطرح هستند؛ اما بايد توجه كرد كه جوهر صفحه آرايي برقراري نظم است و هرج و مرج و فرايندهاي گنگ و پيش بيني ناپذير در صفحه آرايي مطلوب نيست.

عكس در صفحه آرايي مجله

عكس، عنصر بصري بسيار مهمي در صفحات مجله است و در نخستين نگاه مخاطب مجله به صفحه، بيش از هر عاملي تأثيرگذار است و گذشته از داشتن ارزش خبري و پيام رساني، صفحات مجله را خوشايند مي كند و به نوعي وسيله جذب خواننده است. براي چيدن عكسها در صفحه از گريد استفاده می شود؛ يعني اضلاع عكس بايد روي خطوط گريد مجله قرارگيرد.

يكي از روش هاي متداولي كه براي چيدمان عكسها در دو صفحه مقابل هم مجله به كارمیرود، روش “تداوم خطي” است. تداوم خطي به راستايي مستقيم اطلاق می شود كه در بوم صفحه آرا يعني دو صفحه مقابل هم مجله قرارگرفته است و بخشهايي از آن کاملا ديده می شود و قسمت هايي حذف شده است.

استقرار عكسها در شكل زیر كه دو صفحه مقابل هم يك مجله است، به اين شيوه مي باشد. در شكل بعدی هم كه دو صفحه مقابل هم از مجله اي ديگر است، خط بالای تصوير پايين صفحه، با ضلع پاييني تصوير صفحه مقابل در يك راستا است و بالای تصوير اخير، با پايين تصوير ديگري در صفحه مقابلش، هم راستاست.

تداوم خطي در دو صفحه مقابل هم مجله، توجه را جلب مي كند و چشم را مقيد به حركت تعقيب مي كند و چشم در تعقيب خط به گونه اي فعال می شود كه گويي روي مسيري در حال حركت قرار گرفته است و قطع شدن خط به آن خصلت حركتي می دهد و در مجموع، تعامل مطبوعي از نظر بصري ايجاد می شود. تداوم خطي، ممكن است در راستاهاي افقي، عمودي و يا مايل اجرا شود و در صفحه آرايي مجله می توان به دفعات ازآن استفاده كرد.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

بلوك تصويري

روش ديگري كه براي قرار دادن عكس ها در مجله می توان به كار برد، استقرار آن‌ها به صورت يك بلوك تصويري است؛ يعني چند عكس به گونه اي با فاصله هاي اندك از يكديگر كنار هم قرار گيرند، كه تشكيل يك مستطيل يا مربع كامل را بدهند و بقيه صفحه به حروف متن اختصاص يابد يا احيانا يكي دو عكس كوچك غير از اين بلوك اصلي در به حروف متن اختصاص يابد يا احيانا صفحه قرار داده شده باشد (به شکل زیر توجه کنید).

در شكل زیر كه دو صفحه مقابل هم يك مجله را نشان می دهد، نمونه اي از اين روش صفحه آرايي ديده میشود. آثار موندريان (Piet Mondrian) نقاش هلندي، شباهتي به اين گونه استقرار عكسها در يك فضاي مستطيل شكل دارد و از آثار او می توان براي چگونگي تقسيم سطح بلوك، استفاده كرد. از شيوه هاي مدلار هم كه قبلا اشاره شد، می توان براي تقسيم يك بلوك به چندين عكس بهره گرفت.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

قراردادن تصاویر در نزديكي يكديگر

شيوه ديگر براي استقرار عكسها در صفحه آرایی مجله در دو صفحه مقابل هم، قراردادن آن‌ها در نزديكي يكديگر با فاصله بسيار اندك و با تركيبي موزون است كه بلوك يا شكل هندسي ويژه اي نباشد؛ بلكه تصاوير آزادانه ولي با تركيب كلي موزوني كنار هم قرار گيرند. شكل زیر ،دو صفحه مقابل هم از يك مجله است كه عكس ها در آن با اين روش سامان يافته اند و درشكل بعدی ،صفحه اي ديگر از همان مقاله ديده می شود كه با همان شيوه در آن سه عكس قرار داده شده است.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

صفحه مقابل صفحه اخير، به آگهي تبليغاتي اختصاص داشته كه در هر مجله، چنين صفحاتي نيز ممكن است وجود داشته باشد كه كمتر به صفحه مقابل خود ارتباطي دارند؛ زيرا به صورت جداگانه در شركتهاي تبليغاتي طراحي می شوند.

شكل زیر ، دو صفحه مقابل هم ديگري از مجله است كه به اين روش صفحه آرايي شده است.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

به ورود عكسها در صفحه سمت راست به داخل ستون مطلب دقت كنيد كه شرح عكس چگونه در همين قسمت قرار داده شده است. در شرح عكس هايي كه در زير عكس قرارداده نشوند، معمولا از راستچين يا چپ چين كردن آن ها استفاده مي كنيم و در اين مثال هم چون در كنار عكس ديگري قرار گرفته، به موازات ضلع طولي عكس، شرح آن چپ چين شده است.

شكل زیر، نمونه ی دیگری از تداوم خطی در دو صفحه ی مقابل هم در یک مجله را نشان می دهد.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

صفحه آرايي مصاحبه ها

در صفحه آرايي مصاحبه ها، استفاده از حالات مختلف چهره مصاحبه شونده در صفحات، لازم را به مقاله می دهد. گاهي از اينگونه تصاوير به صورت تضاد شديد يا از روش هايي با استفاده از ترام استفاده می شود. پس از رواج نشر روميزي، امكان خلاقیت در كاربرد عكس فزوني يافت. میتوان با استفاده از نرم افزارهاي گرافيكي، به سهولت تمام يا بخشي از زمينه عكس را حذف كرد تا كادر آن مربع يا مستطيل نباشد و تبديل به شكلي شود كه در حروف متن صفحه بافته می شود.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

به ويژه در صفحات ورزشي می توان اين شيوه را به كار گرفت و به طور مثال، در يك عكس ورزشي كه صحنه اي از يك مسابقه واليبال يا بسكتبال را نشان می دهد و توپ در قسمت بالای عكس با فاصله اي زياد از بازيكن قرار دارد، می توان زمينه عكس را حذف كرد و توپ را به تنهايي در وسط حروف و نوشته هاي قسمت بالای عكس قرار داد و بر پويايي و خلاقیت صفحه افزود.

كنتراست در قرار گیری عکس ها

همان گونه كه در طراحي، عامل تضاد يا “كنتراست” به طرح جان مي بخشد و آن را زنده و پويا مي كند، در صفحه آرایی مجله هم بهتر است كه تصاوير در اندازه هاي متضاد كوچك و بزرگ ارائه شوند (به شکل های زیر توجه کنید) و به ندرت در دو صفحه مقابل هم بايد از عكسهاي يك اندازه يا عكس هايي استفاده كرد كه اندازه آن ها به يكديگر نزديك است.

تصاویر

میتوان يك يا چند عكس كوچك را درون يك عكس بزرگ قرار داد و از اين شيوه به ويژه در صفحات حادثه اي و مهيج كه رخ دادن حادثه اي را بيان مي كنند و صفحات ورزشي مجلات بيشتر استفاده می شود. بديهي است كه در اين حالت، عكس يا عكسهاي كوچك را بايد در محلي از عكس بزرگ قرار داد كه به موضوع و بيان عكس صدمه نزند.

عنوان اصلي و عناوين فرعي

عنوان يا تيتر، جمله، عبارت يا كلمه اي است كه موضوع مقاله راكوتاه و موجز و مستقيم يا به صورت استعاري معرفي مي كند و به آن هويت مي بخشد و هم از نظر معني و هم از جنبه شكل ظاهري و زبان بصري می تواند خواننده را به ادامه خواندن ترغيب كند.

در روزنامه نگاري، براي عنوان مقاله، به غير از بيان پيام مقاله به شكلي كوتاه و موجز و ترغيب خواننده به خواندن آن، نقش هاي ديگري نيز كه كم و بيش بر سر آن ها توافق وجود دارد، قائل شده اند: تعيين وزن و اهميت خبر با توجه به بزرگي و كوچكي قلم تيتر يا چگونگي محل استقرار آن در صفحه كه به تعيين الويت مطالب كمك مي كند.

  • تفكيك مطالب از يكديگر
  • كمك به زيبا شدن صفحات

تيترهاي بلند و طولانی مناسب نيستند

در صفحه آرایی مجله شك نيست كه سردبير هر مجله به اين نكته واقف است كه تيترهاي بلند و طولانی مناسب نيستند؛ اما اگر در موردي به دليلي خاص تيتر مقاله اي طولانی باشد، بايد با راه حلي گرافيكي مشكل آن را كاست. به طور مثال از روتيتر و زيرتيتر استفاده كرد؛ يعني بخشي از تيتر را با حروف درشت تر نوشت كه براي مخاطب تيتر اصلي محسوب شود و بقيه تيتر را به صورت روتيتر يا زيرتيتر يا هر دو با حروفي ريزتر ارائه كرد.

در بيشتر موارد البته مشخص كردن روتيتر و عنوان اصلي و زيرتيتر، با سردبير مجله است؛ اما در هر حال، وظيفه انتخاب حروف مناسب و تعيين اندازه آن با صفحه آراست. شكل حروف تيتر تا حد ممكن بايد با هويت كلي مجله و موضوع مقاله تناسب داشته باشد.

به طور مثال، قلمي توپر و سنگين و چاق، براي عنوان صفحه شعر مناسب نيست، ولي براي گزارش قتلي كه اتفاق افتاده است، ممكن است انتخابي بجا باشد يا قلمي با حروف توخالي براي خبري تكان دهنده مناسب نيست؛ ولي براي بيان موضوعي فرهنگي ممكن است مقبول باشد.

نوعي قلم كه در آن هندسه اي شبيه حروف لاتین حاكم است و شكلي مدرن و امروزي دارد، براي عنوان موضوعي ديني يا سنتي، احتمالا مناسب نيست. يا برعكس اين مثال، وقتي مقاله مجله مربوط به موضوعي مانند آخرين مدهاي لباس است، نوع قلم آن نبايد روحيه بصري خطوط سنتي را داشته باشد.پ

انتخاب نوع قلم

در صفحه آرایی مجله صفحه آرا در انتخاب نوع قلم تيتر مقاله بايد تجربه و شناخت و حساسیت هاي لازم را داشته باشد و نوع مقاله و شخصيت كلي آن را در نظر بگيرد. حروف بيش از آن كه خواندني باشند، ديدني اند. اندازه و نوع حروف، متراكم بودن يا انبساط داشتن و ضخامت حروف همگي عواملي هستند كه در قدرت تأثير بصري عنوان مؤثرند.

حروف نَسخ روزنامه اي كه نوعي از آن در رايانه به قلم “تيتر” شهرت دارد، هيجان برانگيز است و هشدار دهنده درحكم دستور محكمي است كه فرمان می دهد و بيان خبري بسيار قدرتمندي دارد. برعكس آن، خط نستعليق، لحن كوبنده و حادثه اي ندارد و شخصيت آن اديبانه و عارفانه است (شکل زیر توجه کنید.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

حروف توخالي، نمايشي از كم وزني، پرواز و رهايي، ظرافت و ايهام را منتقل مي كند و خاصيتي برون گرا دارد. در تيتر مجلات، اصل بر فشرده نويسي است و غير از استثناها، فاصله حروف بايد كم باشد و حتي فاصله يك كلمه با كلمه بعد از آن نبايد زياد باشد.

فاصله سطرها

فاصله سطرها هم در عناوين چند سطري، نبايد زياد باشد. جدا كردن هر سطر از سطر بعدي در تيتر هاي چند سطري بايد به گونه اي انتخاب شود كه مخاطب، هنگام خواندن مطلب، پيام را سريعتر و سهل تر دريافت كند و وقفه اي در فهم معني كلمات تيتر به وجود نيايد و كلمات از جاهاي مناسب به سطر بعدي بروند. گاهي از خطوط نازك يا ضخيمي در بين سطرهاي عنوان هاي چند سطري استفاده می شود.

ممكن است صفحه آرا تصميم بگيرد عنوان مقاله اي را عمودي قرار دهد و در اين صورت بايد اين اصل را رعايت كند كه حروف در فارسي و در تمام زبان هاي ديگري كه از راست به چپ خوانده و نوشته می شوند، هنگام عمودي قرار گرفتن، بايد از بالا به پايين خوانده شوند. گاهي صفحه آرا از مفهوم عنوان، بياني بصري در صفحه ايجاد مي كند؛ مانند واژه “آشفتگي” كه در شكل زیر با نوع قرارگيري پراكنده حروف در صفحه، مفهومش القا می شود.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارهاصفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

در شكل زیر هم طراح صفحه مفهوم “زاويه” را در عنوان به صورت بصري نمايش داده است. عنوان اصلي مقاله، يكي از عواملي است كه با آن می توان دو صفحه مقابل هم مجله را از نظر بصري به يكديگر مربوط كرد؛ يعني قسمتي از آن را در يك صفحه و بقيه را در صفحه مجاور آن قرار داد. در چنين مواردي بايد توجه كرد كه خط عطف از روي يك حرف يا كلمه عبور نكند؛ بلكه عطف در فاصله ميان دو كلمه به گونه اي قرار گيرد كه پس از صحافي خللي در خواندن به وجود نياورد. شكل زیر ،نمونه هاي مختلفي از قرارگيري تيتر اصلي در صفحه را نشان می دهد.

تیتر مورب

شکل زیر طرح يك صفحه مجله اي به يكي از زبان هاي لاتین است كه تيتر اصلي آن به صورت مورب قرار گرفته است. تيترهاي مورب، هيجان و انرژي بيشتري دارند و توجه را به خود جلب مي كنند.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

گاهي در قرار دادن تيتر به حالت مورب، قصد توليد هيجان در ميان نيست، بلكه اين كار، براي دستيابي به كمپوزيسيون بهتر و در جهت هماهنگي با ساير عناصر صفحه صورت مي گيرد(به شکل زیر توجه کنید). به امتدادهاي مايل موازي با هم در اين مثال توجه كنيد كه در مجموع اين امتدادها به بهتر شدن تركيب كلي صفحه كمك کرده اند.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

صفحات و مقالات بدون تصوير

در صفحه آرایی مجله در صفحات و مقالات بدون تصوير، تيتر مقاله عامل بصري بسيار مهمي براي دستيابي به خلاقیت و ابتكار تصويري در صفحه مي باشد. در شكل زیر، دو صفحه مقابل هم مجله با موضوع “سخن سردبير” نشان داده شده است كه عنوان صفحه، عامل اصلي خلاقیت بصري در اين دو صفحه مقابل هم مي باشد. در اين بخش از مجله كه موضوع آن با مقالات ديگر مجله تفاوت بنيادي دارد، از يك ستون در صفحه نيز ممكن است استفاده شود كه در صفحات ديگر بسيار به ندرت پيش مي آيد.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

شكل زیر، نمونه اي از كاربرد خلاقانه تيتر در دو صفحه مقابل هم يك مجله است.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

 

در شكل زیر هم كه صفحه ورود به يك مقاله در مجله است، فشردگي و صلابت و استواري عنوان، تضاد مطبوعي با خاكستري حاصل از حروف متن و فضاي سفيد صفحه دارد.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

تيتر عنوان ها را می توان با تصوير سازي يا عكس مرتبط با آن ادغام كرد و با ارائه چشم نواز عنوان ها می توان نقش آن‌ها را براي ترغيب خواننده به خواندن، فزوني داد. در شكل زیر عنواني دو سطري با تصويرسازي برگرفته از عيدي سازي هاي دوره قاجار ديده می شود كه قرار گرفتن دو “الف” و دو “و” و دو “سي” در يك راستاي عمودي، ضرب آهنگ بصري موزوني را ايجاد كرده است.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

ميان تيتر

در صفحه آرایی مجله، غير از عنوان اصلي عناوين فرعي هم دارند كه آن ها را عنوان فرعي يا “ميان تيتر” مي نامند و زير مجموعه عنوان اصلي محسوب می شوند. بديهي است كه اين عنوان ها كم اهميت تر از عنوان اصلي اند و حروف آن ها يا همان قلم سياه حروف نازك متن است و يا يك يا دو پونت از حروف متن درشتتر است. در همان حال حروف ميان تيترها بايد سياه باشد. ميان تيترها به شكل هاي زير در صفحه قرار مي گيرند:

  • وسط در وسط: همان گونه كه در شكل زیر ديده می شود، ميان تيتر نسبت به ستون مطلب زير آن در حالت متقارن و اصطلاحا “وسط در وسط” قرار گرفته است.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

  • ابتداي سطر: در امتداد عمودي ابتداي ستون قرار مي گيرد (شکل زیر) و مانند ساير ميان تيترها به پاراگرافي كه زير آن واقع شده است نزدیک‌تر از پاراگراف بالای آن مي باشد. این نمونه در صفحه آرایی پایان نامه نیز به کار می رود.

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

  • تابلويي: با عقب نشيني چند سطر پياپي، صفحه آرا فضايي را از يك ستون مطلب عريض به ميان تيتر يك تا سه سطري اختصاص می دهد (شکل زیر).

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

صفحه آرایی مجله : اصول و راهکارها

سوتيترها

در صفحه آرایی مجله هر سوتيتر، يك يا چند جمله كليدي و مهم مقاله است كه سردبير مجله آن را انتخاب كرده و صفحه آرا بايد آن را در محل مناسبي در صفحه با حروفي چشمگير كه تفاوت آشكاري با حروف متن داشته باشد، قرار دهد. سوتيترها بعد از تصاوير و عنوان اصلي مقاله، از عوامل بصري اثرگذار و داراي اهميت براي شكل گيري تركيب بندي صفحه محسوب می شوند.

طول سطر سوتيترها، اغلب برابر طول سطر متن يا مضرب مشخصي از آن است. اما اين طول را صفحه آرا می تواند به ميل خود انتخاب كند.

به ويژه با امكانات نشر روي ميزي، به سهولت می توان طول سطر ديگري را براي سوتيترها انتخاب كرد و آن قدر موقعيت قرارگيري و طول سطر سوتيترها را روي صفحه مونيتور جابه جا كرد تا به وضعيت دلخواه رسيد.

سوتيترهاي راست چين يا چپ چين نيز به صفحه، جلوه خاصي می دهد. واضح است كه اندازه سوتيترها بايد به وضوح از حروف متن درشت تر باشد. اما اين كه چه اندازه درشت تر باشد، به سليقه صفحه آرا مربوط است و تا حدي به نوع مقاله بستگي دارد.

عناوین فرعی نيز البته درشت ترند. معمولا فرعي ترين عناوين (ميان تيترهاي درجه دوم) را با همان حروف متن و سياه حروفچيني مي كنند و سپس به ترتيب، اندازه ميان تيتر، سوتيتر و زير تيتر يا روتيتر را انتخاب مي نمايند.

طول سطر سوتيترها نبايد بيش از اندازه كوتاه يا بسيار بلند باشد. دامنه مناسب حدود پنج تا چهارده كلمه است. براي چشمگير شدن سوتيترها، طراحان صفحه از روش هايي مانند قراردادن يك خط افقي در بالای سوتيتر و خط افقي ديگري در زير آن، زمينه ترام كمرنگ، قراردادن فضاي خالي در اطراف سوتيتر، قراردادن سوتيتر در مجاورت تصاوير، غیره استفاده مي كنند.

بازگشت به لیست

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *