هنر دوران تاریخی

جشن باستانی آکیتو و تحقیر پادشاه

جشن باستانی آکیتو

جشن باستانی آکیتو و تحقیر پادشاه

جشن باستانی آکیتو و تحقیر پادشاه یکی از قدیمی ترین جشن های بین النهرین باستان است که قدمت آن به میانه هزاره سوم قبل از میلاد باز می گردد. این مراسم پس از اولین ماه بعد از اعتدالین بهاری (مارس/آوریل) به طول 11 روز برگزار می شد. گفته می شود که در مراسم آکیتو، طبق یک سنت منحصر به فرد پادشاه مورد تحقیر واقع می شد تا نقش وی در خدمت او به خدای مردوک در راستای تامین شرایط صحیح برای جامعه به وی یاد آوری شود.

در این مراسم کاهن اعظم لباس پادشاه را از تن او در می آورد و به او سیلی می زد. بابلیان باستان اعتقاد داشتند که در صورتی که لباس پادشاه پاره شود خدای مردوک اورا مورد تایید قرار داده و وی یک سال دیگر می تواند پادشاه باشد. الکساندر زیوالی در مقاله ای شاخص در رابطه با سیلی زدن به پادشاه می نویسد که: شاید جالب باشد بدانید که شخصی مانند پادشاه بزرگ بابل نبوکدنَصَر(بخت نصر- 605-562 قبل از میلاد) که در منابع تاریخی به عنوان نابود کننده معبد پیروان حضرت موسی در سال 597 قبل از میلاد، فاتح قدرتمند کل جهان و شاه شاهان شناخته می شود، سالانه خود را با میل و علاقه به چنین روش تحقیر آمیزی تسلیم می کرده است.

جشن باستانی آکیتو

 تایید دوباره سلطنت

حذف تشریفاتی قدرت پادشاه در جشن باستانی آکیتو و تحقیر پادشاه روشی حیاتی برای تأیید مجدد پیوند بین جامعه و خدایان در نظر گرفته می شد. گفته می شود که پادشاه در اینجا نماینده مردم در تبعیت از قوانین خدایان به حساب می آمده است. جشن باستانی آکیتو به تولد دوباره یکی از خدایان اصلی معابد بابل یعنی مردوک (خدای خورشید) اختصاص داشت. بابلیان باستان معتقد بودند که مردوک جهان را از آشفتگی و هرج و مرج نجات داده و آن را خلق کرده است. مراسم سال نو برای پیروزی دوباره مردوک بر نیروی های مخرب و جلوگیری از بازگشت خدای هرج و مرج برگزار می شد.

جشن باستانی آکیتو

تحقیر پادشاه

اجرای جشن باستانی آکیتو و تحقیر پادشاه به صورت یک راهپیمایی دسته جمعی با حضور پادشاه، اعضای دادگاه و کاهنان در مسیر معبد آکیتو (مقابل دروازه ایشتار) که متعلق به خدای مردوک بود صورت می گرفت. در روز چهارم جشنواره، پادشاه می بایست با محاکمه خود روبرو می شد. کاهن اعظم قبل از آنکه تاج و نشان های پادشاهی از شاه سلب شود، به استقبال وی می رفت. سپس با کشیدن گوش پادشاه او را به سوی تصویر خدای بعل (مردوک) می برد تا در جلوی او زانو بزند. پادشاه می بایست ابتدا طلب استغفار می نمود و سپس تعهد می نمود که در انجام وظایف خود کوتاهی ننماید.

سیلی زدن به پادشاه 

گفته می شود که فهرست وظایف پادشاه و تعهدات او به نسبت درخواست های مردم و کاهنان از وی  بسیار طولانی بوده است. در مراسم جشن باستانی آکیتو و تحقیر پادشاه، پس از اتمام قرائت فهرست وظایف پادشاه، کاهن اعظم در حالی که دستان پادشاه آزاد بود، سیلی محکمی به صورت پادشاه می نواخت. این ضربه می بایست قاطع و محکم می بود. زیرا طبق سنت باید اشک از چشمان پادشاه جاری می شد. جاری شدن اشک از چشمان پادشاه نشان رضایت خدای بعل و همسرش بلیا از پادشاه به حساب می آمد. گفته می شود که تضمین موفقیت آینده ی پادشاه و همچنین رونق کشور منوط به رضایت همسر خدای بعل (بلیا) بوده است.

جاری شدن مداوم اشک از چشمان پادشاه موجب اطمینان کاهن اعظم و مردم از رضایت خدایان تلقی می شد و تنها در این صورت بود که تاج و سلطنت به پادشاه عودت داده می شد. این سیلی محکم علاوه بر تایید سلطنت پادشاه از جانب خدایان، به او یادآوری می نمود که می بایست در وظایف خود نسبت به خدایان و تعهداتش نسبت به مردم ثابت قدم باشد.

گفته می شود که جشن باستانی آکیتو در مراسم سال نو، دو هدف داشت. این حرکت به پادشاه یادآوری می نمود که او بدون تاج، شمیر و گرز یک شخصیت عادی فانی بوده و سرنوشت او در دست خدایان و در گرو فروتنی در مقابل مردم است.

جشن باستانی آکیتو

طراحی گرافیکی خدای مردوک سوار بر مار (تصویر بر روی مهر استوانه ای متعلق به قرن 9 قبل از میلاد)

آکیتو در سایر فرهنگ ها

جشن باستانی آکیتو در طول دوره های سلوکی (312 – 63 قبل از میلاد) و امپراطوری روم نیز برگزار می شد. همچنین امپراطور روم هلیوگابال (مرگ به سال 218-222) که اصلیتی سوری داشت، این سنت را به ایتالیا معرفی کرده بود. مراسم های مربوط به نکو داشت سال نو هم اکنون نیز در خاورمیانه برگزار می شوند. به عنوان مثال ایرانیان در روز 21 مارس (اول فروردین)، هرساله بر اساس سنت عید نوروز را جشن می گیرند.

در زمانی مبهم ازتاریخ، سنت سیلی زدن به پادشاه ناپدید شد. با این اوصاف به نظر می رسد مراسمی که در آن رهبر یک ملت با تحقیر خود در برابر مردم وظایفش را به خود یادآوری می کند، بسیار ارزشمند است.

 

 

بازگشت به لیست

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *