اصول چاپ و نشر

تصویر سازی کتاب کودک: روش های کاربردی در طراحی

تصویر سازی کتاب کودک: روش های کاربردی در طراحی

این مقاله با موضوع تصویر سازی کتاب کودک: روش های کاربردی در طراحی به اصول تصویر سازی در کتاب کودکان می پردازد. شـناخت دنيـاي كـودك و نوجـوان بـراي تصويرسـازي كتاب هـاي ويـژة آنـان از ضروريـات كار تصويرگـران كتــاب كــودك اســت. طراحان بــا بكارگيــري مهارت هــاي تصويرســازي مي تواننــد در ايــن زمينــه بــه نتايـج مفيـدي رسـيده و آمادگـي بـراي ورود بـه دنيـاي واقعـي برای کودکان را محیا نمایند.

به تصاوير زير توجه كنيد، “پیام” نویسندة کتاب در این تصاویر چگونه به مخاطب منتقل شده است.

تصویر سازی کتاب کودک

تصویر سازی کتاب کودک

آنچـه كـه در تصاويـر مشـترك اسـت، بـه تصوير ِ كشـيدن متـن شـعر، داسـتان و يـا متن آموزشـي براي كـودكان اسـت. ايـن متنهـا بـراي اينكـه بهتر فهميـده شـوند، “تصويرسـازي” شـده اند. اگر به متن هاي نوشته شده در تصاوير دقت كنيد، متوجه تفاوت هاي آنها مي شويد.

ادبيـات كـودكان بـه دو گـروه ادبيـات تخيلـي و ادبيات غير تخيلي يا مسـتند تقسـيم مي شـود. در متن تصاوير از انواع ادبيات تخيلي (شـعر و داسـتان) و ادبيات غير تخيلي (مطالب علمي، آموزشـي و تاريخي) اسـتفاده شـده است.

آشنایی با انواع متن و تصویر در تصویر سازی کتاب کودک

به این تصاوير در تصویر سازی کتاب کودک دقت كنيد. چـه تفاوتـي در تصاويـر مي بينيـد؟ بـا اينكـه همـة ايـن تصاويـر براي گـروه سـني كـودكان تصوير شـده اند اما تفاوت هايـي بيـن آنهـا وجـود دارد. در نـگاه اول متوجـه ميشـويم كـه برخـي سـاده تر و برخـي پيچيده ترنـد.

تصویر سازی کتاب کودک

كتاب هـاي كـودكان بـا توجـه بـه گروه هـاي سـني تقسـيم بندي مي شـوند. همان طـور كـه متن هـاي مناسـب بـراي سـنين مختلـف بـا هـم تفـاوت دارنـد، تصاويـر نيـز بايـد متناسـب گروه هـاي مختلـف سـني كـودكان باشـد. حتـي گاه براي كـودكان خردسـال تر كتاب هـاي بدون متـن و فقط تصويري تهيه مي شـود. بـراي شـروع كار، متـن در اختيـار تصويرگـر قـرار مي گيـرد. خوانـدن متـن، اوليـن قدم بـراي فهم هدف نويسـنده اسـت و كتاب هر چـه دقيق تر مطالعه شـود بـراي خلـق تصاويـر منحصر بـه فـرد، مفيدتـر اسـت.

تصویر سازی کتاب کودک

تقسیم متن به تعداد تصاویر

به این تصاویر در تصویر سازی کتاب کودک دقت کنید: بـه نظـر شـما علـت عالمت گـذاری متنهـا توسـط تصویرگـر چیسـت؟ یکـی از دلایل تقسـیم متـن به چنـد قسـمت، تعداد فریم هـای درخواسـتی بـرای کل کتـاب اسـت. علاوه بـر در نظـر گرفتـن تعـداد سـطرها و ترکیـب آن هـا بـا تصویـر در یـک فریـم، متـن و تصویـر بایـد مکمـل هـم، مرتبـط و هماهنـگ باشـند. در ایـن مرحلـه، نکات کلیـدی و شـخصیت های اصلی و هدف نهایـی هـر فریـم هـم مشـخص می شـود كه هـر فریم بایـد حرفـی بـرای گفتن داشـته باشـد.

تصویر سازی کتاب کودک تصویر سازی کتاب کودک

در ایـن تصاویـر زیر، تصویرگـران تلاش کرده اند شـخصیت پدر خانواده را بـه مفهوم و فضای متن داسـتان نزدیک کننـد. بـه ایـن کار شخصیت سـازی یـا طراحـی کاراکتر گفته میشـود. بـا دقـت در تصاویر متوجه خواهید شـد کـه یـک شـخصیت مـی توانـد بـا توجه بـه متن داسـتان ویژ گـی هـای ظاهـری متفاوتی پیـدا کنـد. خلاقیت و تخیـل تصویرگـر بـا توجـه بـه خصوصیـت های اخلاقی ذکر شـده در داسـتان در شـخصیت پـردازی تاثیرگذار خواهـد بود.

تصویر سازی کتاب کودک

شخصیت سـازی یکـی از مراحـل کار تصویر سازی کتاب کودک اسـت کـه بـه تجربـه و تمرین هـای زیـاد بسـتگی دارد. خلـق شـخصیت انسـان در حالت هـای مختلـف بـا تمرین مناسـب و مکرر بسـیار آسـان اسـت. در ادامه بـه یک روش شخصيت سـازي يـا طراحـی کاراکتر اشـاره مي شـود. در شخصيت سـازي بایـد خصوصیـات اخلاقی، اجتماعی، ذاتـی و اتفاقاتی که در داسـتان برای شـخصيت اصلي متـن رخ می دهـد دقـت شـود. مثلا یـک خروس سـحرخیز بـا یک گربه تنبـل خواب آلـود تفاوت هـای زیادی دارد کـه بایـد هنـگام شخصیت سـازی به آن دقت شـود.

آموزش شخصیت سازی

يكـي از راه هـاي مهـم بـراي طراحـي موفـق شـخصيت اصلـي يـا كاراكتـر متـن در تصویر سازی کتاب کودک ، تمريـن مـداوم طراحـي اسـت. امـا بـراي طرح هـاي سـاده تر راه هـاي ديگري هـم وجود دارد كـه مي توان با اسـتفاده از آن ها بـه طرح هـاي موفقي رسـيد. اسـتفاده از اشـكال سـادة هندسـي، يكي از اين راه ها براي رسـيدن بـه طرحهـاي سـاده و نهايتا پيچيده اسـت.

تصویر سازی کتاب کودک

مطابـق تصویـر زیر يـك آدمـك در حالـت ايسـتاده طراحـي كنيـد. سـعي كنيـد بـا تمرين هـاي زيـاد، سـرعت عمـل خـود را در طراحـي بالا ببريـد.

تصویر سازی کتاب کودکحالا سـعي كنيـد بـا تـكان دادن پاره خط هـا، حالت هـاي مختلفـي به بـدن آدمك بدهيـد. دقت كنيـد نقـاط قرمـز رنـگ، نقاطـي هسـتند كـه در هنـگام تـكان خـوردن دسـت و پـا از محـل خـود جابه جـا نمي شـوند. ايـن باعـث مي شـود كـه آدمـك از حالـت روبـه رو خارج نشـود.

تصویر سازی کتاب کودک

در تصویر سازی کتاب کودک ایجـاد حالت هـای مختلـف در بـدن شـخصیت ها می توانـد بسـیار جذاب باشـد. اگـر مي خواهيد براي شـخصيت متـن يـا داسـتان خـود حالت هـای جدیـد و بيشـتري ایجـاد کنیـد لازم اسـت تمرین هـای متفـاوت دیگری هم انجـام دهید.

تصویر سازی کتاب کودک

پوشـاندن لباس مناسـب

تـا اینجـا بـا تمرین هـای مکـرر موفـق شـده اید حالت هـای مختلـف بـدن آدمک‌هـا را در تصویر سازی کتاب کودک اجرا کنیـد. حال وقت آن رسـيده که پوشـش مناسـبی بـرای آن هـا بـه نسـبت موقعیتـی کـه در آن قـرار دارنـد طراحـی کنیـد. بـرای ایـن‌کار کافـی اسـت کـه پـس از طراحـی، بـه وسیله كاغـذ پوسـتی و ضخامـت دادن بـه خطـوط، آدمک‌هـا را بـا لبـاس مناسـب کامـل کنیـد.

تصویر سازی کتاب کودک

پوشـاندن لباس مناسـب در کنار طراحی موی سر و ظاهـر شـخصیت ها بـه تصویرگـر کمـک می‌کند تـا بتوانـد شـخصيت هاي جديدي را خلـق نمايد و در زمان هـا و مكان هـاي مناسـب از آنها اسـتفاده كـرده و دچار کلیشـه ها نشـود. مثلا در تصویر زیر می توانیـد مادربزرگ هایـی را ببینیـد کـه بـا یـک الگـو طراحـی شـده اند، امـا دارای شـخصیت های مختلفی هسـتند.

تصویر سازی کتاب کودک

شخصیت سازی حیوانات

از گذشـته های بسـیار دور، جانـوران نقـش بزرگـی در فرهنـگ و ادبیـات ایـران و جهـان داشـته اند. امـروزه داسـتان ها و انیمیشـن های زیـادی در مـورد حیوانات سـاخته و پرداختـه می شـود کـه مورد علاقه کودکان اسـت. و تاثيـرات عميـق و مانـدگاري بر ذهـن و روان آنهـا دارنـد. جنبه انسـانی دادن بـه شـخصیت های حیوانـی بـا روش هایـی ماننـد: تغییر در حالـت چهره، چشـم ها، ایسـتادن روی دو پـا و اسـتفاده از لبـاس و لـوازم روزمـره در جامعه انسـانی بـرای طراحـی شـخصیت های حیوانـی در تصویر سازی کتاب کودک می تـوان از شـکال خیلـی سـاده اسـتفاده کـرد و گاهـی هـم تصویر گـران بـا مطالعه و تمریـن فـراوان بـه دنیـای واقعـي حیوانات وارد می شـوند.

تصویر سازی کتاب کودک

جان بخشیدن به اشیا

همانطـور کـه شـاعر يـا نویسـنده می تواند به اشـیای بی جـان، جـان داده و در دنیـای خیالی، آنهـا را به بازی بگيـرد، در تصویر سازی کتاب کودک تصویرگـر هـم مي توانـد با اضافه کردن مشـخصه های انسـانی، اشـیاي بی جـان را زنده کنـد. در این نوع شخصیت سـازی گاهی مي تـوان بـا اضافـه کـردن چند خط و نقطه سـاده، به اشـیاء جان بخشـید.

تصویر سازی کتاب کودک

اسـتوری بـورد یا فیلم‌نامه مصور

ایـن طراحی هـای کوچـک اتودهـای اوليـه فضاسـازی در تصویر سازی کتاب کودک هسـتند کـه بـه اسـتوری بـورد (Storyboard) و پیشطرح نهایـی منتهـی می شـوند. اسـتوری بـورد نمـای کلـی از فریم هـا را مشـخص می‌کنـد و رونـد داسـتان را از ابتدا تـا انتهـا نشـان می دهـد. ایـن پیشطرح هـا، ریـزه‌کاری و رنـگ ندارنـد و بـا تکمیـل مـداوم هـر فریـم، دقیقتر شـده و اشکالات رونـد داسـتان رفع می شـود و به طـوري كه می تـوان محل نوشـته ها را هـم در آن تعیین کرد.

تصویر سازی کتاب کودک

همان طـور کـه در تصاویـر دیـده می شـود، هنـگام فضاسـازی و تهیه اسـتوری بورد، بـه محل تا خـوردن صفحات کتـاب دقـت مي شـود، تـا محـل تای کتـاب بـه شـخصیت ها و اتفاق هاي اصلـی داسـتان صدمه نزنـد. همچنین بـه محـل نوشـته ها و حـدود فضایـی کـه بـه آنهـا اختصـاص می‌یابـد، دقـت شـود. دو صفحه رو بـه رو كه هم زمـان دیـده می شـوند، یـک تصویـر واحد هسـتند، حتی اگـر جداگانه طراحی شـده باشـند.

انتخاب زاویه دید مناسب

تصویر سازی کتاب کودک

در تصویر سازی کتاب کودک یکـی از نکاتـی کـه فضاسـازی را جذاب تـر می‌کنـد، زاویه دیـد مخاطـب از تصویـر اسـت. تصویرگـر هنـگام فضاسـازی داسـتان، بـا پلن بنـدی و انتخـاب زوایای دیـد مناسـب می تواند مخاطب را بیشـتر درگیـر داسـتان و فضـای داسـتانی کنـد و شـکل و حـس و حـال و هـواي مـکان را بـه او انتقـال دهد. اگـر همه تصاویـر كتاب تناسـب، شـکل و زاویه دید یکسـاني داشـته باشـند، اشـتیاق مخاطب بـرای ادامه روند مطالعه آن کـم می شـود. بـرای جلوگیـری از ایـن اتفاق می تـوان با تغییر اندازه تصاویـر، تمرکز روی  اشـکال و شـخصیت ها، چرخـش و دور و نزدیـک کـردن نماهـا، خلوتـی و شـلوغی، کم و زیـاد کردن محل نوشـتار، میزان ضرب آهنـگ سـیر داسـتان را تغییـر داد، ایـن کار باعـث می شـود کـه مخاطـب با علاقه بیشـتری روند داسـتان را دنبـال كند.

تصویر سازی کتاب کودک

تکنیک ، اجرا و ارائه

تصویر سازی کتاب کودک

معمولا تصویرگـران فعال در تصویر سازی کتاب کودک، تکنیک‌های مشـخص و شناخته شـده ای دارنـد کـه بـر اسـاس همـان آثـار و تكنيك هـا هـم سـفارش جدیـد بـه آنهـا داده می شـود. پـس از بـه نتیجـه رسـیدن اتودهـا و ماکـت مقدماتـی، تصویرگـر بـا تکنیـک مـورد نظـر خـود بـه صـورت دسـتی یـا دیجیتالـی، اثـر را اجـرای نهایـی مي‌کنـد. در اجـرای اثـر بـا تکنیک‌هـای دسـتی می تـوان بـه آبرنـگ، ماژیـک، چـاپ دسـتی، پاسـتل های روغنـی و خشـک، انـواع مـداد رنگـی، اکولین، گـواش، رنگ روغـن، اکرلیک و تکنیک‌هـای تلفیقـی اشـاره کـرد.

تصویر سازی کتاب کودک

امـروزه بـا افزایـش کاربـرد نرم افزارهـای گرافیکـی در دنیـای کار، بسـیاری از تصویرگـران بـرای اجـرای آثـار خـود از ایـن نرم افزارهـا و ابزارهـای خـاص اسـتفاده می‌کننـد. از پرکاربردتریـن انـواع ابـزار، قلم های دیجیتـال و تبلت هـای خاصـی اسـت کـه بـا تنـوع کاربـرد و قسـمت های مختلـف در بـازار وجـود دارنـد. بـراي اسـتفاده از ایـن قلم هـا آموزش نرم افزارهـای گرافیکـی ضـروري اسـت.

تصویر سازی کتاب کودک

بـا وجـود تفـاوت تکنیک‌هـا آن چیـزی کـه در همه آثـار صفحـه قبـل مشـترک اسـت، رنگ آمیـزی آثـار اسـت. هـر اثـر تصویرگـری فـارغ از تکنیـک اجرایـی، بنـا بـه تشـخیص تصویرگـر و دیـد گرافیکـی او رنگ آمیـزی می شـود و انتخـاب رنـگ مناسـب بـرای فضـای مـورد نظـر، از مهمتریـن دغدغه هـای شـخص تصویرگـر اسـت. تصویرگـر كتـاب کـودکان بایـد مبانـی رنگ شناسـی را بـه خوبـی بشناسـد و از تأثیـرات روانشناسـی رنگ هـا در اثـر خـود بهره منـد شـود.

عوامل مؤثر در قیمت گذاری تصویر سازی کتاب کودک

تصویر سازی کتاب کودک

از جملـه عواملـي كـه در تصویر سازی کتاب کودک به نتایج خـوب منجر مي شـود، درك متن اسـت. تصويرگـر پس از خوانـدن دقیق متـن بـه شـناخت در مـورد نـوع متـن، سـن مخاطـب و اهـداف نویسـنده دسـت پیدا مـی کنـد و مـی تواند با تصاويـر خلاقانه خـود مجموعـه را جذاب تركند. تصاويـر جـذاب، خلاق و داشـتن سـبك خـاص، روي قيمت گذاري آثـار تأثير مي گـذارد. از عوامل ديگر شـهرت تصويرگـر توانمنـدي او در اجـراي اثـر و پر فـروش بودن آثار اوسـت، كه بـه عوامل متعددي بسـتگي دارد. معمولا هـر سـال حـدود تعرفه قيمـت گرافيـك توسـط انجمن هـا و اصنـاف هنـري اعلام مي شـود ولـي قيمـت واقعـي بـازار معمولا كمتـر از قيمت هـاي اعلام شـده اسـت.

آشنایی با انواع قرارداد و نحوه عقد قرارداد و توافق با کارفرما

تصويـر زیر، جلسـة عقـد قـرارداد بيـن تصويرگـر و ناشـر را نشـان می دهـد. ناشـر يـا سـفارش دهنده پـس از مشـاهدة آثـار تصويرگـر و تمـاس بـا او پيشـنهاد كار را مطـرح مي كنـد بـه نمونـة آثـار قبلـي تصويرگـر كه به صـورت آلبوم يـا روي لوح فشـرده ارائه مي شـود کارپوشـه (Portfolio) گفتـه مي شـود. تصويرگـر مي توانـد آثـار خـود را در پايانه هـاي اطلاع رسـاني يـا شـبكه هاي اجتماعـي مجـازي بارگـذاري و آدرس آن را در اختيـار ناشـران قرار دهد.

پـس از قبـول سـفارش و پيـش از اجـراي اثـر، قـراردادي بيـن تصويرگـر و سـفارش دهنده نوشـته و امضـا ميشـود . قـرارداد، متنـي اسـت كـه در آن دو يـا چنـد نفـر تعهـد بـه انجـام كاري مي دهنـد و بـا امضـاي آن رضايت خود را در ايـن تعهـد اعلام مي كننـد. بـه طور معمـول قراردادهاي تصويرسـازي از سـوي ناشـر تهيه و بـراي امضا در اختيـار تصويرگـر قـرار داده مي شـود. هـر قـرارداد در چنـد بنـد نوشـته شـده و حقوق ناشـر و تصويرگـر به طور كامـل ذكـر مي شـود. قـرارداد معمولا در چند نسـخه تنظيم شـده و يك نسـخه از آن به تصويرگر داده مي شـود.

تصویر سازی کتاب کودک

پایگاه کتاب های درسی

روش طراحی لوگو تایپ یا نشانه نوشتاری


سفارش طراحی کتاب

بازگشت به لیست

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *